توربین گیربکس اتوماتیک، یکی از اجزای کلیدی در سیستم انتقال قدرت خودرو است. این قطعه به طور مستقیم بر عملکرد خودرو تاثیر می‌گذارد. با این حال، مانند هر قطعه مکانیکی دیگری، توربین گیربکس نیز دچار خرابی میشود و علائم خرابی توربین گیربکس اتوماتیک، به طور جدی بر راندمان و ایمنی خودرو تاثیر می‌گذارد.
وظیفه توربین در گیربکس اتوماتیک چیست؟
مبدل گشتاور بین موتور و گیربکس اتوماتیک قرار دارد و وظیفه آن انتقال و تقویت گشتاور موتور از طریق روغن گیربکس است. توربین یکی از اجزای داخلی مبدل گشتاور است که نیروی سیال را دریافت کرده و به شفت ورودی گیربکس منتقل می‌کند. اگر برایتان سوال است که توربین با مبدل گشتاور چه تفاوتی دارد در ادامه این مورد را بررسی کرده‌ایم:
- مبدل گشتاور: مجموعه کامل بین موتور و گیربکس
- پمپ: نیروی مکانیکی موتور را به جریان روغن تبدیل می‌کند.
- توربین: انرژی روغن را دریافت کرده و به حرکت چرخشی تبدیل می‌کند.
- استاتور: جهت جریان روغن را برای افزایش گشتاور اصلاح می‌کند.
- کلاچ لاک‌آپ: در شرایط مناسب، لغزش مبدل را کاهش می‌دهد و انتقال مستقیم‌تر نیرو را فراهم می‌کند.
علائم خرابی توربین گیربکس اتوماتیک
خرابی توربین یا ایراد در مبدل گشتاور معمولاً به‌تدریج خود را نشان می‌دهد. شدت علائم به نوع خرابی و وضعیت سایر اجزای گیربکس بستگی دارد. مهم‌ترین نشانه‌هایی که باید به آن‌ها توجه کنید عبارت‌اند از:
۱. لغزش گیربکس و افزایش دور موتور بدون افزایش سرعت
در خرابی توربین یا مبدل گشتاور، ممکن است انتقال نیرو از موتور به گیربکس به‌درستی انجام نشود. در این حالت دور موتور افزایش پیدا می‌کند، اما سرعت خودرو متناسب با افزایش دور موتور بالا نمی‌رود. این حالت معمولاً هنگام شتاب‌گیری یا حرکت در سربالایی بیشتر احساس میشود.
۲. تأخیر در حرکت خودرو پس از قرار دادن دنده روی D یا R
اگر بعد از قرار دادن دسته‌دنده روی D یا R، خودرو با تأخیر حرکت کند، ممکن است انتقال گشتاور به‌درستی انجام نشود. البته کاهش فشار روغن، خرابی اویل‌پمپ یا سایر بخش‌های گیربکس نیز می‌توانند چنین علامتی ایجاد کنند و باید همراه با سایر نشانه‌ها بررسی شوند.
۳. لرزش خودرو هنگام حرکت یا درگیری دنده
خرابی بخش‌هایی از مبدل گشتاور، به‌خصوص کلاچ قفل‌شونده یا لاک‌آپ، می‌تواند هنگام شروع حرکت یا درگیری دنده باعث لرزش خودرو شود. این لرزش ممکن است به‌صورت تکان‌های متوالی یا حالت لرزش خفیف در کابین احساس شود.
۴. ضربه یا تکان هنگام تعویض دنده
ایجاد ضربه هنگام تعویض دنده می‌تواند یکی از نشانه‌های وجود مشکل در سیستم انتقال قدرت باشد. خرابی توربین یا مبدل گشتاور، افت فشار روغن و ایراد در شیرهای برقی از جمله عواملی هستند که می‌توانند چنین حالتی ایجاد کنند؛ بنابراین برای تشخیص دقیق، بررسی تخصصی لازم است. البته ضربه هنگام تعویض دنده همیشه به معنای خرابی توربین نیست و گاهی می‌تواند از بخش‌های دیگری مانند فلایویل ناشی شود. برای آشنایی با این مشکل، علائم خرابی فلایویل گیربکس اتومات را نیز بررسی کنید.
۵. کاهش شتاب و انتقال نامناسب قدرت
اگر موتور به‌درستی کار می‌کند اما خودرو شتاب معمول خود را ندارد، ممکن است بخشی از نیروی موتور در فرآیند انتقال به گیربکس هدر برود. خرابی توربین می‌تواند باعث انتقال ناقص گشتاور و در نتیجه کاهش شتاب خودرو، به‌خصوص هنگام شروع حرکت یا شتاب‌گیری، شود.
۶. افزایش غیرعادی دور موتور
در برخی خرابی‌های توربین، موتور برای حرکت خودرو مجبور به افزایش دور میشود، در حالی که سرعت خودرو متناسب با آن افزایش پیدا نمی‌کند. اگر این وضعیت همراه با لغزش، کاهش شتاب یا تأخیر در حرکت باشد، باید عملکرد مبدل گشتاور و سایر اجزای گیربکس بررسی شود.
۷. افزایش دمای گیربکس
لغزش داخلی در مبدل گشتاور می‌تواند باعث تبدیل بخشی از انرژی به گرما و افزایش دمای روغن گیربکس شود. بالا رفتن دمای گیربکس، به‌خصوص اگر تکرار شود، می‌تواند به روغن و قطعات داخلی آسیب بیشتری وارد کند و باید علت آن در سریع‌ترین زمان مشخص شود.
۸. صداهای غیرعادی از ناحیه گیربکس
شنیدن صداهایی مانند زوزه، ساییدگی یا صدای غیرعادی هنگام درگیری دنده و شتاب‌گیری می‌تواند نشان‌دهنده وجود مشکل در مبدل گشتاور یا سایر قطعات گیربکس باشد. نوع و زمان ایجاد صدا برای تشخیص اهمیت زیادی دارد و معمولاً باید همراه با بررسی مکانیکی و تست خودرو انجام شود.
۹. افزایش مصرف سوخت
وقتی مبدل گشتاور نتواند نیرو را با راندمان مناسب منتقل کند، بخشی از انرژی موتور به گرما تبدیل میشود و موتور برای تأمین توان مورد نیاز، ممکن است بیشتر کار کند. در نتیجه، در برخی موارد خرابی توربین یا کلاچ لاک‌آپ می‌تواند با افزایش مصرف سوخت همراه باشد.
۱۰. نشتی روغن گیربکس
نشتی روغن از اطراف مبدل گشتاور یا بخش‌های مرتبط با آن می‌تواند باعث کاهش سطح روغن و در نتیجه افت فشار و اختلال در عملکرد گیربکس شود. مشاهده لکه‌های روغن زیر خودرو، به‌خصوص در ناحیه اتصال موتور و گیربکس، نیازمند بررسی سریع است؛ زیرا ادامه کار با روغن کم می‌تواند آسیب‌های بیشتری ایجاد کند.
در صورت مشاهده این علائم، بهتر است قبل از هرگونه اقدام برای تعمیر، ابتدا علت و میزان خرابی توربین به‌صورت دقیق بررسی شود؛ زیرا هزینه تعمیر توربین گیربکس اتوماتیک به عواملی مانند نوع خرابی، قطعات مورد نیاز و روش رفع مشکل بستگی دارد.
خرابی توربین گیربکس اتوماتیک چه علائمی در زمان رانندگی دارد؟
اگر خرابی توربین در مراحل اولیه باشد، ممکن است راننده فقط هنگام شروع حرکت، شتاب‌گیری یا تعویض دنده متوجه تغییر رفتار خودرو شود. نشانه‌هایی مانند موارد زیر اهمیت بیشتری دارند:
- خودرو با تأخیر حرکت می‌کند.
- دور موتور بالا می‌رود اما سرعت متناسب افزایش پیدا نمی‌کند.
- هنگام شروع حرکت لرزش احساس میشود.
- در زمان درگیری D یا R ضربه ایجاد میشود.
- شتاب خودرو نسبت به گذشته کاهش پیدا کرده است.
- در سرعت‌های مشخص لرزش یا نوسان دور موتور ایجاد میشود.
علت خرابی توربین گیربکس اتوماتیک چیست؟
آیا هر لغزش یا ضربه‌ای نشانه خرابی توربین است؟
خیر. علائم خرابی توربین با خرابی سایر اجزای گیربکس هم‌پوشانی دارند. برای مثال:
چگونه خرابی توربین گیربکس اتوماتیک را تشخیص دهیم؟
نحوه تست توربین گیربکس اتوماتیک در خانه
بررسی و تست توربین گیربکس اتوماتیک می‌تواند به شناسایی مشکلات احتمالی این قطعه کمک کند. برای انجام تست، خودرو را روشن کرده و طبق دستورالعمل مخصوص گیربکس، عملکرد آن را بررسی کنید. در تست Stall، پدال ترمز باید فشرده باشد و ترمز دستی نیز کشیده شود. همچنین، جلوی خودرو باید کاملاً خالی از افراد و موانع باشد.
مدت فشردن پدال گاز نباید بیش از چند ثانیه باشد و پس از تست باید چند دقیقه برای خنک شدن گیربکس صبر کنید. توجه داشته باشید که دور موتور Stall در خودروهای مختلف متفاوت است؛ بنابراین، نرسیدن دور موتور به ۲۰۰۰ دور در دقیقه به‌تنهایی نشانه قطعی ضعف توربین نیست و باید با مشخصات فنی همان گیربکس مقایسه شود.
برای تشخیص دقیق‌تر، تعمیرگاه‌های تخصصی با استفاده از دستگاه دیاگ و تجهیزات عیب‌یابی، عملکرد توربین و سایر اجزای گیربکس را بررسی می‌کنند. برای مثال، در خودروهای ال 90، بررسی و تعمیر گیربکس اتوماتیک ال 90 باید بر اساس نتایج عیب‌یابی انجام شود. به دلیل احتمال داغ شدن روغن و آسیب به گیربکس، بهتر است تست Stall را به تعمیرکار متخصص بسپارید.
نکته: تست‌های تخصصی توربین، به‌ویژه تست Stall، بهتر است توسط تعمیرکار انجام شود؛ زیرا اجرای نادرست آن می‌تواند باعث افزایش دمای روغن و آسیب بیشتر به گیربکس شود.
تعمیر توربین گیربکس اتوماتیک در ایران رنو
خرابی توربین می‌تواند عملکرد گیربکس اتوماتیک را تحت تأثیر قرار دهد و در صورت بی‌توجهی، باعث آسیب به سایر قطعات شود. اگر خودرو دچار لغزش، لرزش، تأخیر در حرکت یا افزایش غیرعادی دور موتور شده است، بهتر است عیب‌یابی را به تعمیرکار متخصص بسپارید و از تعویض توربین بدون تشخیص دقیق خودداری کنید.
تعمیرگاه ایران رنو با تجهیزات تخصصی عیب‌یابی و تجربه تعمیر گیربکس خودروهای رنو، وضعیت گیربکس و مبدل گشتاور را بررسی کرده و بر اساس علت خرابی، تعمیر یا تعویض قطعات را انجام می‌دهد. برای خودروهای مگان نیز می‌توانید خدمات تخصصی و هزینه تعمیر گیربکس اتوماتیک مگان را بررسی کنید.
آدرس تعمیرگاه :خیابان دماوند بعد از سه راه تهرانپارس ، بعد از نمایندگی مرکزی سایپا ، لاین کندرو بن بست کاوه
برای مراجعه به ایران رنو با شماره های زیر تماس بگیرید:
